Opowieści Dywanowe. Mistrzowie kina irańskiego
OPOWIEŚCI DYWANOWE.
MISTRZOWIE KINA IRAŃSKIEGO
przegląd filmów irańskich
16-19 marca 2026
Kino Pod Baranami
Zaprasza na przegląd Opowieści dywanowe. Mistrzowie kina irańskiego, podczas którego będzie można zobaczyć uznane filmy w reżyserii Mohammada Rezy Aslaniego, Mohsena Makhmalbafa i Abbasa Kiarostamiego. Przegląd zwieńczy pokaz najnowszego filmu Jafara Panahiego, po którym rozmowę z prof. Joanną Bocheńską poprowadzi dr Elżbieta Wiącek. Wydarzenie potrwa od 16 do 19 marca.
Irańskie kino jest niczym piękny, bogaty arras – to wielka konstelacja fabuł, moralnych dylematów i formalnych zagrań. Przegląd Opowieści dywanowe sięga czasów sprzed rewolucji islamskiej z 1979 roku, a jednym z najważniejszych tytułów w programie jest film Szachy na wietrze. Dzieło Mohammada Rezy Aslaniego przez lata było uznawane za zaginione, a pokazy w ramach przeglądu stanowią jego polską premierę. To pełna napięcia opowieść, która rozgrywa się w wyłożonej wzorzystymi dywanami starej willi i ukazuje rodzinną walkę o honor i wpływy.
W programie są dwa filmy z lat 90., które wchodzą ze sobą w nieoczywisty dialog. Dywan w reżyserii nestora filmowego rodu, Mohsena Makhmalbafa, to poetycka opowieść o tytułowym dywanie, który ożywa. To jeden z najbardziej cenionych filmów tego wybitnego reżysera, który współtworzył irańską nową falę. Sam Makhmalbaf pojawia się na ekranie w Zbliżeniu Abbasa Kiarostamiego, przedstawiającym historię procesu ubogiego kinofila, który postanowił podszyć się pod słynnego twórcę.
Film zamykający przegląd to najnowsze dzieło czołowego moralisty współczesnego kina Iranu - Jafara Panahiego. Nagrodzony Złotą Palmą w Cannes i nominowany do Oscara film To był zwykły przypadek stanowi wstrząsający, humanistyczny manifest przeciw przemocy i totalitaryzmowi. To zarazem uniwersalna opowieść o pragnieniu sprawiedliwości i cenie, jaką płaci się za prawdę.
Seanse filmów Szachy na wietrze, Dywan i Zbliżenie poprzedzą prelekcje dr Elżbiety Wiącek z Instytutu Studiów Międzykulturowych UJ, która w swojej pracy badawczej zajmuje się kinematografią Iranu. Po pokazie filmu To był zwykły przypadek dr Elżbieta Wiącek poprowadzi rozmowę z dr hab. Joanną Bocheńską z Instytutu Orientalistyki UJ.
W programie są dwa filmy z lat 90., które wchodzą ze sobą w nieoczywisty dialog. Dywan w reżyserii nestora filmowego rodu, Mohsena Makhmalbafa, to poetycka opowieść o tytułowym dywanie, który ożywa. To jeden z najbardziej cenionych filmów tego wybitnego reżysera, który współtworzył irańską nową falę. Sam Makhmalbaf pojawia się na ekranie w Zbliżeniu Abbasa Kiarostamiego, przedstawiającym historię procesu ubogiego kinofila, który postanowił podszyć się pod słynnego twórcę.
Film zamykający przegląd to najnowsze dzieło czołowego moralisty współczesnego kina Iranu - Jafara Panahiego. Nagrodzony Złotą Palmą w Cannes i nominowany do Oscara film To był zwykły przypadek stanowi wstrząsający, humanistyczny manifest przeciw przemocy i totalitaryzmowi. To zarazem uniwersalna opowieść o pragnieniu sprawiedliwości i cenie, jaką płaci się za prawdę.
Seanse filmów Szachy na wietrze, Dywan i Zbliżenie poprzedzą prelekcje dr Elżbiety Wiącek z Instytutu Studiów Międzykulturowych UJ, która w swojej pracy badawczej zajmuje się kinematografią Iranu. Po pokazie filmu To był zwykły przypadek dr Elżbieta Wiącek poprowadzi rozmowę z dr hab. Joanną Bocheńską z Instytutu Orientalistyki UJ.
poniedziałek, 16 marca
18.00 SZACHY NA WIETRZE | SHATRANJ-E BAAD
(Mohammad Reza Aslani) IR 1976, 93’
→ prelekcja przed seansem: dr Elżbieta Wiącek
wtorek, 17 marca18.00 ZBLIŻENIE | NEMA-YE NAZDIK
(Abbas Kiarostami) IR 1990, 98’
→ prelekcja przed seansem: dr Elżbieta Wiącek
środa, 18 marca18.00 DYWAN | GABBEH
(Mohsen Makhmalbaf) IR/FR 1966, 75’
→ prelekcja przed seansem: dr Elżbieta Wiącek
czwartek, 19 marca18.00 TO BYŁ ZWYKŁY PRZYPADEK | YEK TASADEF SADEH
(Jafar Panahi) IR/FR/LU 2025, 102’
→ rozmowa po seansie: dr Elżbieta Wiącek i prof. Joanna Bocheńska
BILETY:
31 zł (normalny)
26 zł (ulgowy)
Karnet (4 pokazy): 100 złLink do zakupu karnetu dostępny TUTAJ
DYWAN | GABBEH
(Mohsen Makhmalbaf) IR/FR 1966, 75’
Poetycka opowieść snuta przez samą materię pamięci. Tytułowy, misternie tkany dywan, prany nad brzegiem strumienia przez parę staruszków, ożywa, by opowiedzieć historię młodej kobiety zakochanej w nieznajomym mężczyźnie z klanu. Film krąży wokół klasycznego motywu małżeństwa odwlekanego przez ojca, który piętrzy przeszkody wobec pragnień córki. Z tej prostej fabuły wyrasta jednak przejmująca, pełna tęsknoty ballada, w której miłość, wolność i czas splatają się jak wzory na dywanie.
SZACHY NA WIETRZE | SHATRANJ-E BAAD
TO BYŁ ZWYKŁY PRZYPADEK | YEK TASADEF SADEH
(Mohammad Reza Aslani) IR 1976, 93’
Co gdyby Sukcesja powstała w Iranie? Fascynujący, trzymający w napięciu, piekielnie zmysłowy film Mohammada Rezy Aslaniego to prawdziwa perła światowego kina. Zakazane po rewolucji islamskiej Szachy na wietrze przez dekady uchodziły za zaginione – odnalazły się dopiero przed kilkunastoma laty, w beczce z ryżem. Opowieść osadzona w jednej lokacji, wyłożonej wzorzystymi dywanami starej willi, przedstawia rodzinną walkę o wpływy i spadek. To równocześnie bardzo jednostkowa historia rodowych animozji, jak i przemyślana metafora upadającego systemu.
(Jafar Panahi) IR/FR/LU 2025, 102’
MFF w Cannes 2025 - wygrana: Złota Palma - Najlepszy film (Jafar Panahi)
Złote Globy 2026 - nominacje: Najlepszy dramat, Najlepszy reżyser (Jafar Panahi), Najlepszy film nieanglojęzyczny, Najlepszy scenariusz (Jafar Panahi)
Europejska Akademia Filmowa 2026 - nominacje: Najlepszy europejski film roku, Najlepszy europejski reżyser roku, Najlepszy europejski scenarzysta roku
Oscary 2026 - nominacje: Najlepszy scenariusz oryginalny (Jafar Panahi), Najlepszy film międzynarodowy (Jafar Panahi)
BAFTA 2026 - nominacje: Najlepszy film nieanglojęzyczny (Jafar Panahi, Philippe Martin)
Zaczyna się od tytułowego przypadku. Awaria samochodu w trakcie powrotu do domu sprawia, że małżeństwo z kilkuletnią córką musi podjechać do przydrożnego warsztatu. Trafia tam na dwóch mechaników, z których jeden oferuje pomoc. Drugim jest Vahid, przyglądający się wszystkiemu z pewnego dystansu.
Mężczyzna jest byłym więźniem politycznym zatrzymanym w wyniku antyrządowych protestów. Tortury, jakim został poddany w trakcie przesłuchania, odbiły się poważnie na jego zdrowiu, doprowadzając do tego, że każdy krok sprawia mu ból. W niespodziewanym gościu Vahid rozpoznaje swojego oprawcę, komisarza irańskiej policji, zwanego przez więźniów Kuternogą.
Złote Globy 2026 - nominacje: Najlepszy dramat, Najlepszy reżyser (Jafar Panahi), Najlepszy film nieanglojęzyczny, Najlepszy scenariusz (Jafar Panahi)
Europejska Akademia Filmowa 2026 - nominacje: Najlepszy europejski film roku, Najlepszy europejski reżyser roku, Najlepszy europejski scenarzysta roku
Oscary 2026 - nominacje: Najlepszy scenariusz oryginalny (Jafar Panahi), Najlepszy film międzynarodowy (Jafar Panahi)
BAFTA 2026 - nominacje: Najlepszy film nieanglojęzyczny (Jafar Panahi, Philippe Martin)
Zaczyna się od tytułowego przypadku. Awaria samochodu w trakcie powrotu do domu sprawia, że małżeństwo z kilkuletnią córką musi podjechać do przydrożnego warsztatu. Trafia tam na dwóch mechaników, z których jeden oferuje pomoc. Drugim jest Vahid, przyglądający się wszystkiemu z pewnego dystansu.
Mężczyzna jest byłym więźniem politycznym zatrzymanym w wyniku antyrządowych protestów. Tortury, jakim został poddany w trakcie przesłuchania, odbiły się poważnie na jego zdrowiu, doprowadzając do tego, że każdy krok sprawia mu ból. W niespodziewanym gościu Vahid rozpoznaje swojego oprawcę, komisarza irańskiej policji, zwanego przez więźniów Kuternogą.
Niezwykłe połączenie dokumentu i fabuły, oparte na prawdziwej historii z końca lat 80. Hossain Sabzian, ubogi pracownik drukarni i miłośnik kina, podszywa się pod słynnego irańskiego reżysera Mohsena Makhmalbafa, zdobywając zaufanie pewnej zamożnej rodziny i obiecując jej udział w filmie. Gdy oszustwo wychodzi na jaw, sprawa trafia do sądu, a Kiarostami uzyskuje zgodę na filmowanie procesu.
SPOT:
PATRON MEDIALNY:
Repertuar:
Poniedziałek 16 marca // Monday, March 16
Wtorek 17 marca // Tuesday, March 17
Środa 18 marca // Wednesday, March 18
Czwartek 19 marca // Thursday, March 19
zdjęcia
